| Efekt von Restorffa str.1 |
|
... Ta sytuacja, w psychologii nazywana efektem von Restorffa, czyli silnym zapamiętaniem pewnych sytuacji ze względu na ich niezwykłość i ładunek emocjonalny, przypomniała mi się, gdy prezydent Karol Nawrocki obwieścił odebranie prezydentowi Ukrainy, Wołodymyrowi Zełenskiemu Orderu Orła Białego. Dla nas efekt von Restorffa ma swoje źródło w wydarzeniach „Rzezi Wołyńskiej” z lipca 1943 r. Dla Ukraińców będzie to właśnie ten akt upokorzenia, jakim było odebrania najwyższego Polskiego odznaczenia ich prezydentowi. Przyczyną decyzji o odebraniu Orderu było nadanie i zatwierdzenie przez prezydenta Zełenskiego jednej z ukraińskich jednostek Sił Zbrojnych nazwy „bohaterów UPA”. Wzburzeniu Polaków nie ma się co dziwić, gdyż ta decyzja to tak, jakby w Ukrainie przywrócono jednostkę wojskową, która wsławiła się niespotykanym okrucieństwem i której działania słusznie uznajemy za zaplanowane ludobójstwo ludności Polskiej. W aktualnej sytuacji politycznej decyzja prezydenta Ukrainy była nieodpowiedzialna, głupia i w efekcie nie tylko przywołująca w nas najgorsze skojarzenia z Ukraińcami, ale działająca przeciw całemu narodowi ukraińskiemu. Wszak Zełenski musiał sobie zdawać sprawę z narastających w Polsce nastrojów antyukraińskich, podsycanych przez prawi-cowych nacjonalistów. Ukraina nadal jest w stanie wojny z Rosją, a Polska to nie tylko miejsce schronie-nia i pracy dla półtora miliona Ukraińców, ale i nieodzowny sojusznik w skutecznej walce z Rosją. Konflikt pomiędzy prezydentami będzie rzutował na stosunki polsko-ukraińskie pewnie przez dłuższy czas. Jest on spowodowany z jednej strony wzajemną niechęcią i niezrozumieniem między Nawrockim a Zełenskim, a z drugiej decyzjami obu prezydentów, skierowanymi na sukcesy w polityce wewnętrznej. My powinniśmy zrozumieć, że obszar Ukrainy wraz z jej mieszkańcami przez wieki był dzielony pomiędzy bliższych i dalszych sąsiadów. Byli to szwedzcy wikingowie, Mongołowie, Imperium Osmańskie, Księstwo Moskiewskie, Królestwa Polskie i Węgier, Tatarzy, Austro-Węgry, Litwa, Rosja, II Rzeczpospolita i ZSRR. Były powstania i zrywy narodowe, były zalążki państwa i autonomie ukraińskie, ale dopiero 35 lat temu, 24 sierpnia 1991 roku ogłoszona została przez Radę Najwyższą Ukrainy niepodległość. Uznanie niepodległości Ukrainy przez świat nastąpił 2 grudnia 1991 r., a pierwszym państwem, które uznało niepodległą Ukrainę była Polska. Dla współcześnie żyjących najtrudniejszym w naszych stosunkach jest okres po I wojnie światowej. Ukraińcy spod znaku Ukraińskiej Organizacji Wojskowej i Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów w latach 1921–1939 przeprowadzili szereg zamachów na ważnych polskich polityków, w tym nieudany zamach na Józefa Piłsudskiego 25 września 1921 roku we Lwowie, nieudany zamach na prezydenta Stanisława Wojciechowskiego 5 września 1924 roku także we Lwowie, zabójstwo posła Tadeusza Hołówki 29 sier-pnia 1931 roku w Truskawcu oraz zabójstwo ministra spraw wewnętrznych Bronisława Pierackiego w 1934 roku w Warszawie. Odpowiedzią władz polskich były pacyfikacje wsi ukraińskich, które doprowadziły m.in. do zniszczenia 138 cerkwi. ...
|
